بلوغ در پسران و دختران
قاسمی | ۱۳۹۸/۰۵/۲۲ | ۰ | ۵۸ | ۰

بلوغ در پسران و دختران

فرایند بلوغ تغییراتی است که منجر به بزرگسالی و در نهایت توانایی فرزند آوری برای نوجوانان خواهد شد و دوران بسیار مهمی می باشد

با نزدیک شدن کودکان به سن نوجوانانی، بلوغ اولیه در آنها شروع می شود. این موارد تغییراتی است که منجر به بزرگسالی و در نهایت توانایی فرزند آوری برای آنها خواهد شد.

تحولات دوران بلوغ از نظر اندازه، شکل و ترکیب بدنی و همچنین سیستم و ساختار داخلی بدن بر روی فرد تأثیر می گذارد. تغییرات روانشناختی و اجتماعی نیز در این دوران برای نوجوان اتفاق می افتد. پسران و دختران در نیمه اول دوره بلوغ خود به سرعت رشد کرده و با تمام شدن دوران بلوغ، رشد آنها متوقف می شود.

سیگنال های هورمونی از مغز به بدن می گوید که زمان شروع دوران بلوغ است. این سیگنال ها در دختران به تخمدان ها می روند و در پسر ها هم به بیضه ها منتقل می شوند.

در پاسخ به این سیگنال ها تخمدان ها و بیضه ها طیف وسیعی از هورمون ها را تحریک می کنند که باعث تحریک رشد و تغییر در قسمت های مختلف بدن از جمله اندام های تولید مثل، سینه ها، پوست، ماهیچه ها، استخوان ها، مو و مغز فرد می شوند.

هورمون های بلوغ

هورمون های بلوغ

بلوغ از جهات مختلفیوغ بین پسران و دختران متفاوت است. دختران بلوغ را حدود 1 تا 2 سال زودتر از پسران شروع می کنند و عموماً بلوغ در آنها سریعتر به پایان می رسد.

دختران تقریبا بعد از 4 سال از اولین علائم جسمی بلوغ می توانند فرزند دار شوند اما پسران پس از اولین علائم قابل مشاهده برای بلوغ باز هم 6 سال زمان لازم دارند تا به رشد بدنی و جنسی خود ادامه دهند.

بلوغ یک دختر می تواند از سن 9 تا 14 سالگی باشد رخ دهد در حالی که بلوغ پسران از 10 تا 17 سالگی ادامه دارد.

هورمون های اصلی جنس مذکر تستوسترون و آندروژن هستند. تستوسترون تغییرات مربوط به ویرالیزاسیون یا "مرد شدن" را ایجاد می کند که شامل صدای بم تر، در آمدن مو های صورت و رشد عضلات بدن می شود.

رشد زنان بیشتر به استروژن و استرادیول بستگی دارد. استرادیول رشد رحم و سینه را تقویت می کند.

هر دو جنس نر و ماده از استرادیول برخوردار هستند اما این میزان در دختران زودتر از پسران افزایش می یابد و میزان آن در زنان بالاتر از مردان است. به طور مشابه تستوسترون در رشد زنان نیز نقش دارد اما در مقایسه با مردان به میزان کمتری نقش دارد.

بلوغ در زنان

در دوران بلوغ اندام های جنسی زنان رشد می کند و قاعدگی در آنها شروع می شود. بعد از این ممکن است بارداری نیز برای آنها اتفاق بیفتد.

اولین علامت ممکن است ترشحات واژن باشد و در آمدن مو در ناحیه تناسلی، زیر بغل و روی پاها باشد.

پوست بدن دختر ها چرب تر می شود و بدن عرق بیشتری از خود تولید می کند و باعث می شود تا استفاده از دئودورانت لازم شود. این امر به این دلیل است که غدد روغن و عرق در حال گسترش هستند. زدن آکنه نیز در بین دختران در این سن شایع است.

تغییراتی در شکل و اندازه بدن ظاهر می شود از جمله:

سینه ها شروع به رشد می کنند که اغلب با یک تکه کوچک و گاه دردناک در زیر نوک پستان شروع می شود

باسن دختران در این دوران بزرگ می شود، کمر آنها به طور متناسب با آن کوچکتر می شود و چربی اضافی روی معده و باسن ایجاد می شود

بازوها، پاها، دست ها و پاها ممکن است سریعتر از سایر قسمتهای بدن رشد کند.

برخی از دختران در این مرحله از رشد احساس ناراحتی می کنند اما این موضوع طبیعی است. تجمع چربی اضافی طبیعی است و لزوماً به معنای اضافه وزن برای دختران نیست.

احساسات دختر ممکن است در این دوران در نوسان باشد و باعث تحریک پذیری فرد به خصوص در طول دوره عادت ماهانه می شود. دلیل آن موضوع این است که ترشح میزان هورمون در طول دوره قاعدگی متفاوت است.

اگر تغییرات عاطفی بیش از حد قوی شوند، پزشک ممکن است بتواند دارو هایی را برای فرد تجویز کند یا تغییر در شیوه زندگی را برای فرد پیشنهاد دهد که می تواند به او کمک کند، مانند ورزش بدنی منظم برای کاهش اثرات تنش قبل از قاعدگی (PMT) یا سندرم پیش از قاعدگی (PMS).

بلوغ در مردان

بلوغ در مردان

با ورود پسران به بلوغ کتف آنها نازک تر و قرمز تر می شود و بیضه ها شروع به رشد می کنند. در حدود 13 سالگی آلت تناسلی مردانه آنها رشد می کند.

حنجره مرد در این دوران بزرگتر می شود، ماهیچه ها یا تار های صوتی رشد می کنند و صدا دچار تغییرات می شود و در نهایت بم تر می شود.

ممکن است پسر در این سن خواب هایی ببیند که در آن تصاویر تحریک آمیز جنسی دیده شده و دچار انزال در هنگام خواب شود. نعوظ های غیر ارادی نیز می توانند در این زمان اتفاق برای پسران بیفتند.

این اتفاقات به طور خودکار اتفاق می افتد و معمولاً بدون اینکه آلت تناسلی لمس شود و بدون اینکه پسر دارای تفکرات جنسی یا خواب باشد ممکن است برای او اتفاق بیفتد. او نمی تواند از وقوع آن ها جلوگیری کند بلکه این موضوع فقط بخشی از بزرگ شدن مرد است.

بزرگ شدن پستان در این دوران امری غیر عادی نیست. تغییرات هورمونی ممکن است باعث ایجاد ورم در یک یا هر دو نوک پستان شود که ممکن است با احساس درد نیز همراه باشد. اما باید دانست که سرانجام و بعد از گذشت این دوران تورم و درد از بین می رود.

در این دوران پوست پسر چرب تر می شود و بیشتر از قبل عرق می کند زیرا روغن و غدد عرق در حال رشد کردن می باشند. ممکن است در این دوران برای او مصرف دئودورانت مورد نیاز باشد. مانند دختران در پسران نیز زدن آکنه در پوست بسیار شایع است.

اندازه بدن تغییر خواهد کرد و میزان سرعت رشد آن 2 سال پس از شروع دوران بلوغ بیشتر می شود.

بازوها، پاها و دست ها نیز ممکن است سریعتر از سایر قسمت های بدن رشد کنند. با افزایش سایز عضلات محتوای کل چربی بدن کاهش می یابد.

مو های بدن در اطراف ناحیه تناسلی، زیر بازوها و روی پاها و ساعد شروع به رشد می کنند و موهای صورت در اطراف لب و زیر چانه ظاهر می شود.

موهای صورت قابل تراشیدن است. این کار می تواند موجب زدن جوش در صورت و زخم شدن پوست شود خصوصاً اگر پسر دارای پوست حساسی باشد اما اصلاح با کف یا ژل ممکن است به جلوگیری از ایجاد زخم کمک کند. ماشین های ریش تراش برقی باعث کاهش خطر زخم شدن صورت می شوند.

احساسات پسران در این دوران تغییر می کند و ممکن است نوسانات خلق و خوی نیز در آنها رخ دهد. یک لحظه ممکن است جوان احساس شادی کند و بعدا بلافاصله ممکن است ناگهان احساس ناراحتی کند. حتی ممکن است احساس خشم شدید را در این دوران گاهی داشته باشد.

این موارد تا حدودی به دلیل افزایش سطح هورمون ها در بدن است اما دلیل دیگر هم می تواند به این دلیل باشد که رو به رو شدن با تغییرات جسمی که اتفاق می افتد می تواند سخت باشد.

ممکن است پسران و دختران در این زمان به حمایت والدین و اطرافیان احتیاج داشته باشند به عنوان مثال یک عضو خانواده بزرگتر یا یک دوست برای گفتگو در مورد تغییرات بدنی و نحوه مدیریت این تغییرات بایستی تا با او صحبت کند.

بلوغ زودرس

بلوغ زودرس

تحقیقات نشان می دهد که امروزه بلوغ از سنین کمتری شروع می شود. دو نوع بلوغ زودرس وجود دارد که یکی از آنها ممکن است نیاز به مراقبت پزشکی داشته باشد.

در سال 2010 در مطالعه ای بر روی 1200 دختر آمریکایی نشان داد که 10.4 درصد از دختران سفید پوست اسپانیایی بلوغ را از 7 سالگی شروع کرده اند و 18.3 درصد از 8 سالگی، که این بلوغ در آنها با رشد در اندازه سینه ها آغاز شده است.

این افزایش در مقایسه با یک مطالعه مشابه در سال 1997 قابل توجه است.

علائم متداول بلوغ زودرس ظاهر شدن زود تر از موئد مو های زائد و بوی بد بدن است. ممکن است دختران رشد زودرس پستان های خود را ببینند، اما این مورد اغلب بافت چربی است و پیشرفت غیر پیشرو محسوب می شود و مربوط به رشد سینه ها در دوران بلوغ نمی باشد.

بیشتر این موارد تغییرات رشد طبیعی و جسمی است. این موارد قابل نگرانی قلمداد نمی شوند و مداخله پزشکی برای آنها توصیه نمی شود.

تصور می شود این نوع بلوغ زودرس ترکیبی از ژنتیک، محیط و عوامل فردی مانند وزن می باشد.

از طرف دیگر بلوغ زودرس ممکن است نشانگر مشکلات اساسی در بدن نوجوان باشد.

بلوغ اگر قبل از 7 تا 8 سالگی در دختران و قبل از 9 سال در پسران شروع شود ممکن است زودرس در نظر گرفته شود. ممکن است دختران با رشد پستان ها در طی 4 تا 6 ماه بعد از مشاهده یا پسران با بزرگ شدن آلت تناسلی مردانه و بزرگ شدن بیضه ها و در کل رشد سریع بدنی نیاز به مراقبت پزشکی داشته باشند.

ممکن است روش های درمانی لازم باشد که تأثیر هورمون ها را بطور موقت متوقف کند، به خصوص اگر این عدم تعادل بعدا در زندگی برای او مشکلاتی از قبیل داشتن استخوان های ضعیف یا عدم رشد را به همراه داشته باشد.

بلوغ دیررس

بلوغ دیررس

اگر یک دختر تا سن 14 سالگی هیچ علامتی از رشد پستان ها در خود نداشته باشد و یا تا سن 16 سال قاعدگی نداشته باشد و یا اگر بیضه های پسر تا 14 سالگی رشد نکرده باشد، باید بابت بلوغ دیررس به پزشک مراجعه کنند.

دادن آزمایش خون می تواند وجود مشکلات هورمونی را نشان دهد. اسکن ام آر آی یا سونوگرافی نیز می تواند نشان دهد که آیا غدد هورمونی به درستی کار می کنند یا خیر.

دلایل اصلی بلوغ دیررس شامل اختلالات در خوردن غذا، مانند بی اشتهایی عصبی بودن و شرایط هورمونی به عنوان مثال کم کاری غده تیروئید می باشد.

دیابت، بیماری کلیوی یا آسم نیز ممکن است منجر به بلوغ دیررس شود و شرایط ژنتیکی مانند سندرم عدم حساسیت آندروژن (AIS) نیز می تواند بر آن تأثیر بگذارد. سندرم عدم حساسیت آندروژن در مواردی است که بدن از برخی از هورمون ها استفاده نمی کند.

بلوغ دیررس معمولاً با استفاده از داروهای هورمونی با موفقیت درمان می شود.

بلوغ می تواند یک مرحله چالش برانگیز برای نو جوانان باشد نه تنها از نظر جسمی بلکه از نظر روحی و عاطفی نیز به این گونه است. داشتن حمایت از طرف اعضای خانواده و دوستان در این زمان برای کمک به نوجوانان بسیار مهم است.

توجه: تمام مطالب ارائه شده در وبسایت اینفوسلامت، تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی-تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.

منبع:

بعدی قبلی

مطالب مرتبط