نفخ شکم و راه های جلوگیری از آن
صادقی  ۱۳۹۶/۱۱/۰v | ۰ | ۱۳۸۳

نفخ شکم و راه های جلوگیری از آن

بیشتر افراد در طول زندگی نفخ را تجربه می کنند

نفخ گاز جمع شده در دستگاه گوارش است که می تواند منجر به ناراحتی شکمی شود. بیشتر افراد نفخ شکم را تجربه می کنند. نفخ در بیشتر موارد می تواند نتیجه خوردن برخی غذاهای خاص باشد اما گاهی نیز ممکن است نشانه یک بیماری جدی تر باشد.

در بیشتر موارد تغییر  در رژیم غذایی و سبک زندگی می تواند گاز اضافی را کنترل کند.

نفخ

نفخ شکمی چیست؟

زمانی که ما غذا می خوریم یا چیزی می نوشیم درحقیقت مقداری هوا را نیز می بلعیم.

این هوای بلعیده شده در روده جمع می شود. گاز میان دستگاه گوارش به طور عمده از نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. زمانی که ما غذا را هضم می کنیم، گاز بیشتر به صورت هیدروژن، متان و کربن دی اکسید آزاد می شود.

زمانی که گاز جمع می شود بدن نیاز به خارج کردن آن دارد که می تواند از طریق دهان یا از طریق معد خارج شود.

نفخ معمولا زمانی اتفاق می افتد که فرد از آن آگاه نیست. بویی ندارد و مقدار آن ناچیز است.

زمانی که بویی وجود دارد، مقدار کمی گاز های سولفور در آن وجود دارد. زمانی که غذا به طور مناسب هضم نشده باشد شروع به تجزیه می کند و سولفور خارج می شود.

علت نفخ شکم

نفخ می تواند نتیجه فرآیند های عادی بدن باشد یا می تواند از شرایطی که روی سیستم گوارش بدن تاثیر می گذارد نشات گرفته باشد.

ما هوا را می بلعیم زمانی که غذا می خوریم یا چیزی می نوشیم یا بزاق را قورت می دهیم مخوصا زمانی که بزاق بیشتری به دلیل حالت تهوع و رفلاکس معده تولید می شود.

اگر هر مقدار غذا توسط معده یا روده کوچک هضم نشود، نفخ می تواند با رسیدن به روده بزرگ رخ دهد.

دلایل نفخ


چرا برخی غذاها نفخ ایجاد می کنند؟

غذاهایی که باعث نفخ می شوند معمولا آنهایی هستند که در پلی ساکارید ها مانند انسولین غنی هستند.

مثال هایی از مواد غذایی که نفخ را بدتر می کنند:

  • سبزیجات مانند بروکلی، تره فرنگی، گل کلم، کلم، سیر، پیاز، لوبیا، شلغم

  • غلات مانند جو و گندم

  • لویبا و عدس

  • محصولات لبنی

  • محصولات مخمر مانند نان

در اینجا دلایل این که برخی مواد غذایی تولید گاز می کنند را توضیح می دهیم.

لوبیا: هضم هیدروکربنات های پیچیده در لوبیا برای انسان سخت است. زمانی که هیدروکربنات ها به روده پایینی می رسند باکتری ها آن ها را تغذیه می کنند و گاز تولید می کنند.

عدم تحمل لاکتوز: زمانی افراد مواد غذایی دارای لاکتوز مانند شیر را مصرف می کنند و آنزیم برای تجزیه آن را ندارند، باکتری ها لاکتوز را تغذیه می کنند. در برخی افراد این  مورد باعث ایجاد مقدار زیادی گاز می شود.

بیماری سلیاک: عدم تمل پروتئین گلوتن به این معنی است که برخی افراد با مصرف لوبیا  و گندم دچار نفخ شدید می شوند.

شیرین کننده های مصنوعی: سوربیتول و مانیتول در آبنبات ها، آدامس ها و غذایی شیرین بدون شکر وجود دارند. برخی افراد دچار نفخ و اسهال می شوند زمانی که این مواد را مصرف می کنند.

مکمل های فیبری: افزودن سریع این مکمل ها به رژیم غذایی باعث ایجاد نفخ می شود.

نوشیدنی های گاز دار: نوشابه های گاز دار می توانند در روده ایجاد نفخ کنند.

مواد نفخ زا


مواردی که نفخ را تشدید می کنند

شرایط پزشکی پایه

 برخی شرایط مزمن می توانند باعث نفخ شوند، به عنوان مثال بیماری کرون.

برخی انواع سرطان ها می توانند منجر به مسدود شدن گاز در روده شوند. هر فردی که تشدید در نفخ را احساس می کند باید به پزشک مراجعه کند.

مشکلات کیسه صفرا

سنگ کلیه می تواند باعث ایجاد گاز اضافی شود.

یبوست

مدفوع می تواند خارج شدن گاز را سخت تر کند که این می تواند منجر به تجمع گاز و ناراحتی شود.

آنتی بیوتیک ها

این مورد می تواند باعث نفخ شود.

ملین ها

 مصرف منظم و بیش از حد مسهل ها می تواند خطر نفخ را افزایش دهد.

علل دیگر عبارتند از بارداری، فتق، پانکراتیت، بیماری هیرشپرونگ، سندرم پیش از قاعدگی، اندومتریوز و ...

درمان نفخ شکم

اگر تغییر سبک زندگی و تغذیه برای جلوگیری از مسمومیت کافی نیست، داروهای بدون نسخه (OTC) ممکن است کمک کنند.

درمان خانگی نفخ

نفخ معمولا یک مشکل جدی نیست. در بیشتر موارد، تغییر در شیوه زندگی و رژیم غذایی مورد نیاز است.

رژیم غذایی و هضم

نفخ را می توان با خودداری از مصرف غذاهایی که احتمالا باعث ایجاد آن می شود درمان کرد، مانند موادی که حاوی مقادیر بالای کربوهیدرات هایی هستند که نمی توانند جذب شوند.

غذاهای حاوی کربوهیدرات هایی که برای هضم آسان تر هستند عبارتند از:

  • موز

  • میوه های خانواده مرکبات

  • انگور

  • کاهو

  • برنج

  • ماست، اما افرادی که لاکتوز را تحمل نمی کنند، باید با متخصص تغذیه مشورت کنند.

راه های دیگر برای کاهش نفخ شکم عبارتند از:

خوردن وعده های کوچکتر:

اگر فرد هر روز 4 تا 6 وعده غذا کوچکتر بخورد، نه سه وعده بزرگ علائم اغلب بهبود می یابد،. چای نعنا ممکن است کمک کند.

به آرامی غذا خوردن:

گوارش در دهان شما آغاز می شود، بنابراین غذا باید قبل از بلعیدن کاملا جویده شود.

اجتناب از آدامس و نوشیدنی های گازدار:

آدامس جویدن باعث می شود فرد هوا بیشتری را فرو برد. این می تواند نفخ را افزایش دهد.

خودداری از سیگار کشیدن:

سیگار کشیدن باعث می شود افراد هوای بیشتری ببلعند و همچنین می توانند سیستم گوارش را تحریک کنند.

انتخاب محصولات لبنی کم لاکتوز:

حذف مواد غذایی با لاکتوز زیاد ممکن است علائم را بهبود بخشد.

ورزش کردن :

فعالیت عملکرد سیستم گوارش را افزایش می دهد، و این می تواند به کاهش گاز و نفخ کمک کند.

پروبیوتیک ها: ممکن است علائم برخی افراد را کاهش دهد.

جلوگیری از نفخ


عوارض نفخ شکم

درد و ناراحتی مداوم، خجالت اجتماعی و استرس، عوارض اصلی نفخ است.

تشخیص نفخ

یک پزشک می تواند به کشف علت اصلی باد شکم کمک کند و راه هایی برای کاهش علائم را پیشنهاد کند.

آنها از بیمار در مورد سابقه پزشکی و عادات غذایی نی پرسند و یک معاینه فیزیکی انجام می دهند تا تعیین کند که آیا نفخ در شکم وجود دارد. آنها ممکن است گاز را با ضربه زدن به شکم و شنیدن صدای توخالی بررسی کنند.

آنها ممکن است در مورد حرکات روده بپرسند، آیا در هنگام عبور مدفوع اختلال وجود دارد، آیا درد شکم پس از وعده غذا وجود دارد، و چه مدت فشارادامه داشته است.

این کمک کند تا پزشک تصمیم بگیرد که آیا بیمار نیاز به درمان دارد یا خیر.

تشخیص نفخ


منبع:

بعدی قبلی